wtorek, grudzień 06, 2022

W średniowieczu w podbocheńskiej Nieprześni znajdowało się gniazdo rodowe Myszków herbu Gryf.  Członkowie tej rodziny, choć niezbyt zamożni, próbowali włączyć się w życie polityczne kraju. Krystyn Myszka walczył pod Grunwaldem, a jego młodszy brat był nawet ...ojcem chrzestnym króla Władysława Warneńczyka.

Kasper Wieruski z Wieruszyc to zapomniany entuzjasta nowych prądów umysłowych epoki Odrodzenia. W czasie swojego krótkiego życia zgromadził pokaźny, jak na tamte czasy, księgozbiór, w którym znalazły się również dzieła Erazma z Rotterdamu. W bibliofilskich zainteresowaniach dorównywał znacznie bogatszemu marszałkowi nadwornemu Piotrowi Kmicie z Wiśnicza. O jego pasji do książek nigdy byśmy się nie dowiedzieli, gdyby oszczędny introligator nie użył wtórnie jego Karty na okładkę dzieła Jakuba Przyłuskiego.

Roman Rydel przed dworem w Dołuszycach. Fot. ze zbiorów M. Rydla

Rodzinę Rydlów kojarzymy głównie z postacią Lucjana Rydla, słynnego poety okresu Młodej Polski i pana młodego z "Wesela" Stanisława Wyspiańskiego. Niewielu jednak wie, że bohaterowie wesela byli częstymi gośćmi w podbocheńskich Dołuszycach, gdzie mieszkali ich krewni - Mikołaj i Jadwiga Rydlowie. Dla upamiętnienia tych wizyt drogę, która prowadzi do dawnego dworu nazwano ulicą Lucjana Rydla.

Herb Gryf na ścianie klasztoru benedyktynek w Staniątkach

Kolonizowali niezagospodarowane ziemie i zakładali pierwsze osady na bocheńszczyźnie. Eksploatowali słone źródła i odkryli w Bochni pierwsze bryły soli. Fundowali kościoły i klasztory, bili się pod Grunwaldem, krzewili wiarę ariańską. I choć ich potęga i znaczenie wkrótce podupadły, to i tak przez kilka stuleci tworzyli barwny krajobraz kulturowy i społeczny okolic Bochni. Poznajmy Gryfitów - najstarszy ród szlachecki na ziemi bocheńskiej.